De verschrikkelijke jaren tachtig
Lezen voor de lijst
“Ik woon dus samen met mijn moeder in een commune in Rotterdam. Donnie woont daar ook. Een commune is een woongroep. Ik vind woongroep gezelliger klinken. Maar iedereen noemt het een commune. In onze commune zitten vijf kinderen, vier vrouwen en één man: Bert. Bert is de baas van de commune.”
De hoofdpersoon is acht jaar oud als het verhaal begint, in 1985, en is daarmee de oudste van de kinderen in de commune. Donnie is iets jonger, maar lijkt wel wat wereldwijzer en slimmer, en heeft vooral veel meer lef. Donnie heeft het ook steeds over samen weglopen, waar de ik-figuur huiverig voor is. Niet dat het thuis nou zo leuk is: de toenemende vervuiling van het huis; elke dag patat; de vrije liefde waarvan iedereen in huis moet meegenieten; de zondagse huisvergaderingen waar alle bewoners naakt in een kring moeten zitten - behalve Bert, want hij is de baas …; het eindeloze roken, drinken en blowen van de volwassenen; hun openlijke relatieproblemen.
Niet zo gek dus dat politie en kinderbescherming zich met de commune gaan bemoeien: gaat het wel goed met die kinderen?
Leen het e-book in de online Bibliotheek-app
Lees alvast een paar bladzijden
Dyslectisch? Lees dit boek bij Passend Lezen als gesproken boek.
Meer informatie over Passend Lezen.
Leesaanwijzingen
Dit boek leest als een trein. Het is een reeks van 88 korte hoofdstukken, soms van maar een paar regels. Het verhaal wordt in hoog tempo verteld, in voornamelijk korte zinnen. Het draait om de belevenissen van de ik-figuur en Donnie, die met veel vaart en humor worden verteld, vanuit de hoofdpersoon (maar absoluut niet kinderachtig!). Het verhaal loopt van halverwege de jaren tachtig tot Nieuwjaarsdag 1990; dat wordt allemaal duidelijk aangegeven. Je snapt heel goed waarom het leven in de jaren ’80, onder ‘leiding’ van al die onverantwoordelijke en stuurloze volwassenen, eigenlijk verschrikkelijk was voor deze kinderen.
Om over na te denken
Is een commune in principe een prima concept? Of dreigt altijd het gevaar dat iemand (een man) er de baas wil spelen? Hoe zou jij het vinden om in een commune te leven?
‘Alles wat je in je jeugd meemaakt, vormt je tot de persoon die je nu bent.’ Klopt dat volgens jou?
De jaren ’80 worden vaak beschreven als een periode waarin ‘alles moest kunnen’. Wat denk je: gold dat toen voor iedereen? En verder: leidt grenzeloze vrijheid tot een fijner leven?
Wanneer mag/moet de kinderbescherming of jeugdzorg zich bemoeien met hoe het in een huishouden ('achter de voordeur') toegaat?
In het eerste hoofdstuk staan deze zinnen: ‘Dit verhaal is echt gebeurd, hoewel sommige dingen wel net iets anders gingen, maar als ik de dingen zou opschrijven zoals het echt ging dan geloof je het niet. Ik moet het hier en daar aanpassen, omdat je anders denkt dat ik het verzin.’ Kun je je voorstellen dat een waargebeurd verhaal moet worden aangepast omdat het in het echt nóg gekker was?
Prijzen
- Genomineerd voor de Bronzen Uil 2019 (shortlist)
- Genomineerd voor de Hebban Debuutprijs 2019
Boektrailer
Kamps over de jaren '80
Wat anderen van dit boek vonden
'Het is een heftig verhaal, dat luchtig is beschreven. Het laat zien hoe moeilijk kinderen het hebben als ze alle vrijheid krijgen.'
Desirée, op: hebban.nl
'De niet bij naam genoemde ik-figuur voelt zich als een achtjarige maar reflecteert als een volwassene. Een goede vondst, alleen al omdat zo inzicht ontstaat in de ontwrichtende situatie van een nogal verwaarloosd kind dat in de jaren tachtig in een Rotterdamse commune woont. (…) Er valt veel te lachen, maar het verhaal roept ook ontroering en mededogen op. Je zult maar zo'n verloren kind zijn.'
Anoniem, op: rozet.nl
'De wegloopplannen lopen als een rode draad door het boek. België is het plan. Daar is de mayonaise immers beter. Een eerste poging strandt voortijdig. Niemand heeft door dat ze niet naar school zijn geweest. "Nu vraag ik me de hele tijd af of weglopen wel zin heeft. Wat heeft het voor zin als niemand doorheeft dat je weg bent? Dan is het ook niet echt weglopen."'
Hilde, op: hebban.nl
Boekverfilming
Dit boek is gebruikt voor de televisieserie De verschrikkelijke jaren tachtig (2022, 8 afleveringen).
Bekijk hier de trailer.
Over de auteur
Tim Kamps (1977) was jarenlang deel van het cabarettrio Rooyackers, Kamps & Kamps. Later vormde hij met Arjen Lubach een cabaretduo. Hij bedacht en regisseerde de komische sciencefictionserie Missie Aarde (2015-2016). Sindsdien is hij voornamelijk actief als regisseur, o.a. bij afleveringen van Sluipschutters en van de films Een best wel heftige date (2026) en Champagne (2026). Ook de televisiebewerking van zijn roman De verschrikkelijke jaren tachtig (2022) door Kim van Kooten werd door hem geregisseerd. (Let op: er zijn veel verschillen tussen boek en serie!)
Kamps heeft in zijn debuutroman eigen ervaringen in een Rotterdamse woongroep verwerkt, gecombineerd met die van een vriendin die als kind echt in een commune woonde.
Op deze site vind je informatie over de auteur: Tim Kamps
Na dit boek verder op Lezen voor de lijst
Het verrotte leven van Floortje Bloem
Yvonne Keuls
-
Martijn Niemeijer
-
Mano Bouzamour
-
Raoul de Jong
-
David Pefko
-
Özcan Akyol
-
Herman Koch
-
Philip Huff






