Sprokkelaars
Lezen voor de lijst
De vondst van een briefje in zijn portemonnee voert hoofdpersoon Jong terug naar een specifieke periode in zijn verleden: hij is net afgestudeerd en belandt bij gebrek aan toekomstperspectief als kassamedewerker in de partijloods van zijn oom op het industrieterrein. Oom verkoopt daar tegen een lage prijs restpartijen buiten-het-seizoen-kerstsnoep, afgeschreven wasrekken, dierenvoer en schoonmaakmiddelen, om deze nog een laatste kans te geven. Stuntelend betreedt Jong de schemerwereld tussen de kleine stad waar hij opgroeide en de grote stad waar hij studeerde.
Hoewel Jong zich voorhoudt dat dit werk slechts een tussenoplossing is, raakt hij steeds meer verbonden met zijn nieuwe omgeving. We leren met Jong mensen kennen die binnen de maatschappij niet altijd op de voorgrond treden. Zoals zijn collega Baris, een stugge Bosnische vluchteling, en Henny, eigenaar van de snackbar op het industrieterrein. De zorgzame Lunya krijgt Jong niet meer uit zijn hoofd. En als Turgay, de zoon van een van de pandeigenaars zich in de nesten heeft gewerkt, schiet Jong te hulp.
Tijdens het stickeren en verslepen van producten probeert hij vat te krijgen op zijn leven: hoe moet het verder?
Leen het e-book in de online Bibliotheek-app
Lees alvast een paar bladzijden
Dyslectisch? Lees dit boek bij Passend Lezen als gesproken boek.
Meer informatie over Passend Lezen.
Leesaanwijzingen
Het grootste gedeelte van het verhaal speelt zich af in het verleden van hoofdpersoon Jong. Dit deel wordt omsloten door een korte proloog en epiloog. Het boek is relatief dun en de verhaalstructuur niet erg ingewikkeld. Toch vraagt het boek om aandachtige lezing. Op het eerste gezicht lijkt er namelijk weinig te gebeuren en lijken de karakters niet altijd even gedetailleerd omschreven. Je moet beseffen dat je het boek leest vanuit Jong. Doordat Jong in een nieuwe omgeving terechtkomt met nogal andere omgangsvormen dan hij gewend is, is het voor de lezer, net als voor de hoofdpersoon, soms lastig vat te krijgen op wat er speelt in en rondom de loods: wie heeft op het terrein de macht in handen? Welke regels gelden er op het industrieterrein? Aan welke verwachtingen moet de hoofdpersoon voldoen? Dit zorgt ervoor dat er spanning ontstaat - niet op het niveau van de gebeurtenissen, maar van de relaties tussen de personages. Deze spanning wordt versterkt door Aluç' schrijfstijl: ze laat veel open in het verhaal.
De setting van de roman is bijzonder: het verhaal speelt zich voornamelijk af in en rondom een loods op een geïsoleerd industrieterrein. Desondanks kaart Aluç tussen de regels door allerlei actuele maatschappelijke onderwerpen aan, zoals de toenemende sociale ongelijkheid en vooroordelen tegenover verschillende bevolkingsgroepen, en de effecten van overconsumptie.
Om over na te denken
Weet jij wat je later wilt worden? Ben je weleens onzeker over je toekomst? Hoe ga je daarmee om?
Heb je een bijbaantje? Zijn er vaardigheden die je daar opdoet die je op school niet leert?
In hoeverre spelen de normen en waarden die je van huis uit hebt meegekregen een rol bij de omgang met anderen? In hoeverre hanteer je verschillende omgangsvormen in verschillende omgevingen of situaties? En hoe blijf je jezelf in verschillende omgevingen?
Wat zijn de effecten van overconsumptie? Ben jij een bewuste consument of laat je je meevoeren door onze consumptiemaatschappij?
Sommige beroepen hebben een bepaalde status, terwijl op andere beroepen wordt neergekeken, ook al zijn beide nodig om de maatschappij draaiende te houden. Wat vind jij daarvan?
In hoeverre staat de waarde van spullen vast? Van welke aspecten is die waarde afhankelijk?
Prijzen
- Bekroond met de Bronzen Uil 2025
Wat anderen van dit boek vonden
‘Mira Aluç heeft wat mij betreft een indrukwekkende debuutroman geschreven; een boek dat je nog een tijdje bijblijft. Het kaart belangrijke thematiek aan – eenzaamheid, sociale ongelijkheid, overconsumptie – maar doet dat niet op een in your face belerende manier. Het is vooral een boeiend verhaal over mensen die normaal gesproken niet gezien worden.’
Victoria van der Roest, op: neerlandistiek.nl
‘Mira Aluç weet alle personages treffend te omschrijven. Het boek leest als een kleurrijk schilderij waar telkens weer nieuwe details in te ontdekken zijn. Sprokkelaars is een boek dat de lezer aan het denken zet. Het gaat over mensen die misschien niet allemaal een even bevoorrechte jeugd hebben gehad en hard moeten werken om hun hoofd boven water te houden. Dit doen ze zonder te klagen en met veel vindingrijkheid. Ook de hoofdpersoon uit dit boek kijkt jaren later dankbaar terug op de ervaringen die hij heeft opgedaan in de partijloods en de levenslessen die hij daar geleerd heeft.’
Nynke, op: hebban.nl
‘Bij deze uitweiding over nevenpersonages past overigens ook een puntje van kritiek. Want hoewel bijvoorbeeld Lunya gaandeweg aan diepgang wint, dient ook gezegd te worden dat ze in haar eerste verschijning eerder eendimensionaal en karikaturaal voorgesteld wordt […]. De reden daarvoor ligt bij Aluç' keuze voor een aanvankelijk heel besluiteloze, lethargische verteller, die niet altijd goed uitpakt. In de eerste helft van de vertelling lijdt het verhaal onder de onpersoonlijke blik van Jong en de apathische verteltrant die dat met zich meebrengt. Daardoor krijgen de andere bewoners van het industrieterrein niet onmiddellijk de nodige diepgang mee, en kost het je als lezer moeite om interesse in hen te tonen. Pas naarmate Jong zich meer verbonden gaat voelen met de bewoners van het industrieterrein krijgen ook personages als oom, Lunya en Baris meer vlees aan de botten. Aluç heeft hiermee vermoedelijk de evolutie van haar hoofdpersonage in de verf willen zetten, maar het haalt op sommige momenten het tempo uit het eerste deel van haar roman.’
Maarten Geeroms, op: dereactor.org
Over de auteur
Mira Aluç (1993) studeerde filosofie aan de Universiteit van Antwerpen en autonome beeldende kunst aan de Koninklijke Academie Beeldende Kunst in Den Haag. Verschillende korte verhalen en essays van haar verschenen in de tijdschriften De Gids, Tirade en De Revisor. Ook werd Aluç opgenomen in Rebel, rebel – nieuwe literaire stemmen (2020). Haar essay Het Warenparadijs werd genomineerd voor de Joost Zwagerman Essayprijs 2022. Thema’s die in haar werk terugkomen zijn identiteit, filosofie, consumptiemaatschappij en sociale ongelijkheid.
In de podcastserie De Eerste Keer van De lage landen vertelt Aluç over het ontstaan van haar debuut: ze bezocht zelf vaak partijloodsen en besloot dat ze haar eerste roman daar zou situeren.
Op deze site vind je informatie over de auteur: Mira Aluç
Na dit boek verder op Lezen voor de lijst:
-
Walter van den Berg
-
Alex Boogers
-
Doeschka Meijsing
-
Khalid Boudou
-
Leonieke Baerwaldt
-
Falun Ellie Koos
-
Willem Frederik Hermans






