Lotgenoten
Lezen voor de lijst
'In hun aanwezigheid werd me altijd duidelijk hoe erg mijn persoonlijkheid gebaseerd was op anderen: hoe erg ik bezig was met NIET ZOALS ZIJ te zijn, hoe erg ik bezig was met BIJ HEN te horen. Wie was ik in groepen met andere Zwarte meisjes? Als ik niet meer de enige Zwarte persoon in de kamer was en daardoor de facto interessant was - wat bleef er dan over?'
Gedachten van Ajali (17), de dochter van een echtpaar dat indertijd uit Rwanda naar België is gevlucht.
Het gezin woont in Gent, en met Kerst komt Ajali’s oudere broer Benjamin over uit Brussel. Vanaf dat moment sluit deze jongen zich op in zijn kamer: hij is depressief, maar daar zwijgt men over. Ajali zelf zit in haar examenjaar en dat gaat haar heel goed af: ze is de beste van de klas. Dat zij enorm worstelt met zichzelf, met de opgelegde stilte in huis - niet praten over het verleden, niet praten over wat je bezighoudt en wat je voelt -, dat zij worstelt met de normen van haar eigen cultuur (bijv. over de positie van de vrouw) en van de Belgische samenleving (bijv. over wit en zwart), kan ze eigenlijk niet delen met anderen. De enige die haar een beetje lijkt te begrijpen, is haar broer.
Leen het e-book in de online Bibliotheek-app
Lees alvast een paar bladzijden
Dyslectisch? Lees dit boek bij Passend Lezen als gesproken boek.
Meer informatie over Passend Lezen.
Leesaanwijzingen
Lotgenoten is een klein, maar confronterend boek. Je krijgt een indruk van hoe het is om op te groeien in een vluchtelingengezin. Hoe een jong, intelligent en gevoelig meisje zich moet zien te handhaven onder de druk van tegenstrijdige verwachtingen, en hoe dat een rem zet op echt persoonlijk contact.
De roman telt tien hoofdstukken, de meeste gedateerd eind 2010-zomer 2011, als ik-verteller Ajali 17 is. Hoofdstuk 6 is een flashback naar 2008, en het korte hoofdstuk 0 wordt verteld vanuit 2024. Elk hoofdstuk heeft een titel en een datering, en noemt Ajali's leeftijd; bovendien hebben alle hoofdstukken een citaat uit hedendaagse muziek als motto.
Het Nederlands in de roman is soms wat ongewoon; er worden af en toe moeilijke woorden gebruikt, en ook Vlaamse woorden en uitdrukkingen. Ook zit er heel geregeld onvertaald Frans in, en zelfs wat Afrikaans; met Google is vrijwel alles op te lossen.
Om over na te denken
Hoe reëel is het om van vluchtelingen te eisen dat ze zich aanpassen aan hun nieuwe thuisland?
Wat weet jij van de geschiedenis van Rwanda: de koloniale tijd, de genocide?
Wat denk je: zou je leven er anders uitzien als je met een andere huidskleur geboren was?
Ervaar jij dat je aan bepaalde verwachtingen moet voldoen? Verwachtingen die je jezelf hebt opgelegd, of dingen die je omgeving van je verwacht? Hoe ga je daarmee om?
Kennismaken met de schrijfster
De schrijfster over kolonisatie
Wat anderen van dit boek vonden
'Lotgenoten is een zeer fragiele coming-of-ageroman. De zeventienjarige Rwandees-Belgische Ajali vertelt haar verhaal, waarin steeds meer zwaarte sluipt. Ze voelt zich niet helemaal thuis in haar eigen leven. Hoe kan je Zwart zijn in een witte wereld en toch dicht bij jezelf blijven? Een identiteit valt niet los te maken van huidskleur, afkomst of verleden. “Hoop dat ik ooit, op een dag, zou weten wie ik was. Wie ik wilde zijn. En dat ik hen, uit wie ik voortkwam, zou leren kennen. En begrijpen. En zo ook mezelf zou begrijpen.”'
Saskia I., op: hebban.nl
'Dit boek is zo'n prachtige vertelling van de complexiteit in familiedynamiek, twijfel, en het ontwikkelen van je eigen identiteit in een omgeving waar je constant aan het schipperen bent tussen de verschillende culturele verwachtingen. Erbij willen horen, en tegelijkertijd ook jezelf willen zijn, zonder dat anderen hun verwachtingen op jou projecteren. Het is ook een verhaal van verbinding verliezen met de personen waar je van houdt en deze opnieuw vormgeven.'
Kimberley N., op: hebban.nl
'Ingabire weet tastbaar te maken dat taal meer is dan een manier om met elkaar te communiceren, het gaat om saamhorigheid en uitsluiting, om wie erbij hoort en wie niet, om de gedachteloze manier waarop Ajali’s Vlaamse vrienden het n-woord gebruiken, in 2011 nog! Ook Ajali zelf ziet zich genoodzaakt het te gebruiken, maar wel alleen als ze in het Nederlands én met hen praat.'
Juno Blaauw, op: literairnederland.nl
Over de auteur
Sabrine Ingabire (1995) is een Rwandees-Belgische journaliste en schrijfster. Toen ze vier was, vertrok ze uit Rwanda naar Brussel, waar ze Frans leerde; op haar tiende verhuisde ze naar Vlaanderen en leerde daar Nederlands. Ze is ook mensenrechtenactiviste en public speaker: ze behandelt thema’s als (on)recht, maatschappelijke problematieken en (zelf)liefde. Ze heeft rechten gestudeerd in Brussel en was jongerenadviseur bij de Vlaamse Jeugdraad.
Ze schrijft regelmatig columns over popcultuur voor Dipsaus Podcast. Hiervoor werkte Ingabire als hoofdredacteur van Lilith Magazine, als redacteur en verslaggever bij NRC, als columniste bij De Morgen en MO* Magazine. In 2016 publiceerde zij haar eerste YA-roman Le chemin vers le bonheur. Ze heeft ook meegewerkt aan een boek over de invloed van Beyoncé.
Lotgenoten (2024) is haar eerste roman in het Nederlands. 'Ik heb soms moeten huilen terwijl ik schreef. Lotgenoten is niet autobiografisch, maar het gaat wel over mijn gemeenschap en haar trauma's.'
Na dit boek verder op Lezen voor de lijst:
-
Raoul de Jong
-
Anton de Kom
-
Annelies Verbeke
-
Andreas Burnier



