Man maakt stuk
Lezen voor de lijst
David Verheijden is een 30-jarige kunstschilder zonder duidelijke carrière. Onder de erker van zijn appartement verzamelt zich dagelijks een groepje hangjongeren. Dat veroorzaakt steeds meer overlast: wietlucht, lawaai, rotzooi. Voor David wordt de groep een obsessie. Hij bespiedt de jongens. Een van hen vindt hij erg opwindend. Na enige tijd besluit David die jongen te schilderen in een geseksualiseerde pose. David raakt in een roes van creativiteit, zijn kunstenaarsleven komt in een stroomversnelling.
Op de achtergrond speelt Davids zakelijke en vriendschapsrelatie met galeriehouder Tom Ruijgrok. Het hele boek bestaat uit een lang relaas tegenover deze succesvolle curator. David schrijft hem om duidelijk te maken ‘waar het allemaal is misgegaan’. Is zijn verhaal een biecht, een schuldbekentenis of een aanklacht?
Anders dan de buitenwereld denkt, worstelt David niet met zijn seksuele voorkeur: hij valt gewoon op mannen. Maar hij verzet zich sterk tegen vooroordelen die voortkomen uit burgerlijke moraal en uit de heteronormativiteit in onze samenleving. Met een cynische blik bekijkt David de mensen om hem heen, ook de blaaskaken uit de kunstwereld.
Leen het e-book in de online Bibliotheek-app
Lees alvast een paar bladzijden
Dyslectisch? Lees dit boek bij Passend Lezen als gesproken boek.
Meer informatie over Passend Lezen.
Leesaanwijzingen
Man maakt stuk is een boek van 269 pagina’s met gespreid gedoseerde spanning. Het is een uitvoerig, maar goed leesbaar relaas van kunstschilder David (30) aan zijn ‘vriend’ en curator, galeriehouder Tom. In zijn verhaal beschrijft David de aanloop naar een heftige gebeurtenis rond een tentoonstelling van Davids nieuwste, expliciet homo-erotische schilderijen in Toms galerie. Dat begint allemaal als David last krijgt van een groepje hangjongeren bij zijn woning. Dit gegeven brengt spanning met zich mee.
Om het boek te waarderen moet je interesse hebben in vragen als ‘Welke effecten heeft maatschappelijke ongelijkheid als je kunstenaar bent?’, ‘Wat is mannelijkheid nou eigenlijk?’ en ‘Wat betekent het om niet standaard te zijn in een samenleving waar heteroseksualiteit de norm is?’. David verbindt deze vraagstukken met twijfels over mainstream-esthetica en gedachten over de aard, zin en functie van hedendaagse kunst. Ook de ethiek in onderwerpskeuze van kunstenaars komt aan bod. Daarbij passeren veel namen van beeldend kunstenaars, schrijvers, filosofen en kunsttheoretici. Dat lijkt erg zwaarwichtig voor een roman, maar schrijver Maurits de Bruijn slaagt erin om deze kwesties op een vrij lichte en soms vermakelijke manier voor het voetlicht te brengen. De scherpe ideeën en uitvoerige gedachten van David vereisen geconcentreerd lezen. Anderzijds hebben Davids cynisme én zijn stellingname een aanstekelijk effect, als je je tenminste – zo mogelijk onbevooroordeeld – wilt verdiepen in genoemde vragen.
Een struikelblok zouden de plastische en uitvoerige beschrijvingen kunnen zijn van de seksuele handelingen die David en zijn ‘dates’ verrichten. Het taalgebruik in Man maakt stuk is niet echt moeilijk, maar de aangesneden onderwerpen brengen af en toe moeilijke woorden met zich mee. De bijtende spot waarmee David aan Tom schrijft over de kunstwereld, de burgerlijkheid, de maatschappelijke ongelijkheid en de heteronormativiteit, is een genot als je dit cynisme kunt waarderen.
Om over na te denken
Welke redenen of motieven zouden jongeren (ofouderen) kunnen hebben om op een vaste plek op straat te gaan ‘rondhangen’?
Wanneer wordt een groep, zoals hangjongeren, naar jouw gevoel intimiderend?
In hoeverre ervaar jij dat onze samenleving ‘heteronormatief’ is?
Heb je weleens nagedacht over de maatschappelijke functie van kunst, zoals literatuur, beeldende kunst, film, ballet? En wat leveren die ideeën in jouw geval op?
Stel dat jij kunstschilder of fotograaf bent en je wilt iemand die jij niet kent, herkenbaar schilderen of fotograferen in een intieme pose. Moet je dan toestemming vragen aan ‘het object’?
Prijzen
- Genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs 2025 (shortlist)
- Genomineerd voor de Boon Literatuurprijs 2025
- Genomineerd voor de Boekenbon Literatuurprijs 2024
De schrijver over zijn boek
Wat anderen van dit boek vonden
‘Heimelijke frictie tussen queers en hetero’s – tussen ‘jullie’ en ‘wij’, zoals David zegt – daarover gaat Man maakt stuk (…) van Maurits de Bruijn (1984), schrijver, essayist en beeldend kunstenaar. Met de nadruk op heimelijk, want alle hetero’s in Davids leven zijn progressieve, invoelende, bewuste mensen die het – vanzelfsprekend! – vreselijk vinden als hun homoseksuele medemens anders behandeld wordt.’
Bo van Houwelingen, op: volkskrant.nl
‘Behalve een spannend boek is De Bruijns derde fictietitel ook een knappe, contemporaine ideeënroman. Er zijn scherpe aanrakingen met verschillende discoursen van onze tijd, zoals die over gentrificatie, over klassenverschillen, over raciale gelijkheid of ongelijkheid, over privilege, over representatie, over eigenaarschap, over heteronormativiteit en over queer identiteit. Zo opgesomd lijkt dat een bijeengebezemde cursus heden & nu, maar Maurits de Bruijn laat zijn verhaal nergens kaal theoretiseren. Man maakt stuk is een boek dat de lezer tot mede-David maakt, we worden ondergedompeld in een vertelling die evenzeer meevoert als aanzet tot denken.’
Uit het juryrapport Libris Literatuur Prijs, op: librisprijs.nl
‘In korte hoofdstukken (soms een paar pagina’s, soms enkele zinnen) voert De Bruijn zijn lezer mee in een verhaal dat eerst verraderlijk kalm kabbelt, om op het laatst ineens om te slaan naar een stormachtige, wild klotsende climax. Toch: ook onder de relatieve rust aan het begin broeit al een heleboel. David is nogal boos, op van alles en nog wat. Op zijn mutserige buurtgenoten bijvoorbeeld, die de storende hangjongeren ook liever zien verdwijnen, en David bij hun bondje tegen de groep proberen te betrekken (…). David haat hen echter net zo hard. Ze lijken zich totaal niet bewust van de ruimte die zij innemen, als kapitaalkrachtige yuppen die de oude volkswijk waar ze neerstreken langzaamaan overnemen en vertrutten.’
Valentijn De Hingh, op: decorrespondent.nl
Over de auteur
Maurits de Bruijn volgde de opleiding Beeld en Taal aan de Gerrit Rietveld Academie. Hij is schrijver van drie succesvolle romans: Broer (2012, gebaseerd op de waargebeurde, spoorloze verdwijning van zijn broer), De achterkant van de zon (2016) en Man maakt stuk (2024). De Bruijn publiceerde ook essays en maakte podcasts, o.a. over de Joodse achtergrond van zijn moeder en over therapieën (Op de sofa, 2020). In zijn publicatie Geweten – Over Israël en Palestina (2025) ontrafelt hij de achtergronden van de gruwelijkheden die in de oorlog tussen Israël en Hamas plaatsvinden.
Op deze site vind je informatie over de auteur: Maurits de Bruijn
Na dit boek verder op Lezen voor de lijst:
-
Saskia De Coster
-
Maud Vanhauwaert
-
Willem Frederik Hermans
-
Anna Blaman
-
Frans Kellendonk
-
Mariken Heitman





